Savunmanın İzinden: Dünya ve Türkiye Örnekleri*

İktidarının Avukatlık Yasası değişikliği ile savunmayı etkisizleştirme çabası üzerine Barolar ve avukatlar ülke genelinde eylemlere başladı. 19 Haziran’da başlayan “savunma yürüyüşü” Ankara’da 27 saatlik bir direnişin ülke genelinde avukat eylemlerine dönüşmesiyle başarıyla sonuçlandı. Saldırının büyüklüğü karşısında yaygın kitlesel bir karşı duruşun sürekliliğini sağlamak bir görev olarak önümüzde dururken kısa bir basın taraması ile yakın tarihimizde Baroların “duruşma boykotu”, “CMK atamalarının durdurulması” gibi eylem biçimlerinin izini sürdük. Savunmanın direnişi DGM duruşma boykotlarından[1], sandalyeli eyleme[2], soyunarak protestoya[3] kadar yaygın ve çeşitli eylem pratiklerini içeriyor. Sizlerin de katkılarıyla bundan sonra da savunmanın direnişinin izini sürmeye devam edelim…

22.07.2006

Türkiye Barolar Birliği (TBB) ve 55 Baro Başkanı, yeterli kaynak sağlanıncaya ve sorun tüm boyutlarıyla çözülene kadar 1 Ağustos tarihi itibariyle, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) gereğince yapılan avukat görevlendirme işlemini durduracaklarını açıkladı.[4]          

01.09.2006

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5271 sayılı CMK ile, önceki yasaya göre zorunlu müdafiliğin genişletmesi, mağdur ve suçtan zarar görenlere de avukat verilmesi ile birlikte müdafi/vekil atama sayısının üç katına çıkmıştır. Bu sebeple atama sayısının iki katına çıkmasına rağmen CMK ödeneğinin artmaması sebebiyle İstanbul Barosu tarafından çocuk şüpheli/sanık ve mağdur çocuklar hariç müdafii/vekil görevlendirilmeleri durduruldu.[5]

17.06.2009

İstanbul Silivri ve Bakırköy İlçelerinde ücret yetersizliği ve CMK ödemelerinin ödenmemesi sebebiyle CMK görevlendirmeleri durduruldu. [6]

21.12.2009

Silopi adliyesinde avukatlara oda tahsis edilmemesi sebebiyle Şırnak Barosu tarafından CMK hizmetlerinin durdurulması kararı alındı.[7]

01.02.2011

İzmir Barosu tarafından, Yargıtay ve Danıştay’ın yapısında köklü değişiklikler yapılmasına yönelik yasa tasarısını ani bir şekilde gündeme getirilerek, komisyonda gereği gibi tartışılıp görüşülmeden jet hızıyla 29.01.2011 tarihinde kabul edilmesi üzerine, 4 Şubat 2011 Cuma günü, tutuklu dosyalar hariç olmak üzere 1 gün süreyle duruşmalara girmeme eylemi yapacaklarını, tüm hukuk örgütleri ile hâkim ve savcıları da bu eylemlerine destek vermeye çağrısı yapıldı.[8]

12.03.2014

Berkin Elvan’ın yaşamını yitirmesi sebebiyle ÇHD tarafından duruşmalara boykot kararı alındı.

30.05.2014

Gezi eylemlerinde ölenler için bir günlük duruşma boykotu çağrısı yapıldı.

24.12.2014

Sakarya Barosu tarafından Avukat İsmail Akkaya’nın öldürülmesi sebebiyle duruşmalara katılmama kararı alındı.[9]

12.10.2015

10 Ekim Tren garı katliamının ardından hukuk örgütleri tarafından 2 gün boyunca duruşmaların boykot edileceği açıklaması yapıldı. [10]

12.10.2015

10 Ekim Tren garı Katliamı sonrası konfederasyon ve meslek örgütlerinin aldığı 2 günlük grev kararına destek olmak amacıyla Tunceli Barosu tarafından iki gün duruşmaları boykot kararı alındı.[11]

06.04.2016

Şanlıurfa TEM’deki hukuk dışı uygulamaların sonlanması için Şanlıurfa Barosu Yönetim Kurulu tarafından 6 Nisan 2016 tarihli karar uyarınca “meslektaşlarımıza dönük dışlayıcı, rencide edici ve hukuk dışı uygulamalar sona erinceye kadar Baromuzun CMK uyarınca Şanlıurfa TEM Şube Müdürlüğüne yaptığı zorunlu müdafii atamaları geçici olarak durdurulmuştur” şeklinde karar alınmıştır. [12]

03.11.2017

Bursa Barosu, 4 ay içinde 4 avukata yapılan saldırıları protesto etmek amacıyla 03.10.2017 tarihinde duruşmalara girmeme eylemi yaptı, ardından yürüyüş düzenlediler.[13]

11.12.2018

Ankara 1. Sulh Ceza Mahkemesi’ndeki bir davaya zorunlu müdafii atanan iki avukatın, duruşma salonu önünde polis ve mübaşir tarafından darp edildiği iddiası üzerine Ankara Barosu, 19 Aralık tarihinden itibaren 1. Sulh Ceza Hakimliği ve Kaçakçılık ve Organize Suçlar Büro Amirliği’nden gelecek talepler için, CMK avukatı ataması yapılmayacağını duyurdu. Darp eden kişiler hakkında soruşturma açılması sebebiyle söz konusu karar uygulanmadı.[14]

19.08.2019

Yargıtay Başkanlığı’nın 2019-2020 ‘adli yıl’ açılış töreninin Beştepe’deki Cumhurbaşkanlığı sarayında yapılmasını 42 baro boykot ederek 2 Eylül’deki törene katılmayacaklarını açıkladı. 42 barodan sonra 20 Yargıtay üyesi de ‘Saray’ı boykot etti.[15]

02.09.2019

Adli yıl açılış törenine Ankara, İstanbul ve İzmir Baroları dahil olmak üzere 43 baro törenlere katılmayıp boykot etti.[16]

04.02.2020

İstanbul Barosu, avukatlara adliyedeki yiyecek ve içecek fiyatlarının hakim, savcı ve adliye personeline uygulanandan fazla olduğu gerekçesiyle fiyat eşitliği sağlanana kadar boykot kararı aldı.[17]

İstanbul Barosu’nun Tarihçesi’nden[18]

“ Milliyetçi Cephe döneminde yaşanan yargı sorunları ve hukuk dışı uygulamalar karşısında “Danıştay kararlarını uygulamamak tam anlamıyla Anayasayı ihlal eylemidir” diyen Orhan Adli Apaydın’ın dönemi bir dizi protesto etkinliklerinin yapıldığı dönem olmuştur.”

“4 Mart 1977 yılında Türkiye Barolar Birliğinin başlattığı “duruşmalara girmeme” eylemine en büyük katılım, İstanbul Barosu’ndan gelmiştir.”

“İstanbul Barosu’nun yüzüncü kuruluş yıldönümü olan 1978 yılı da protesto eylemleriyle dolu bir yıl olmuştur. Eylemler için çeşitli komisyonlar kurulmuş ve pek çok baro üyesi bu çalışmalara katılmıştır. Bu eylemlerin özünde “Örgütlenme Özgürlüğü” ve “Ölüm Cezalarının Kaldırılması” temaları ağır basmıştır.”

4 Mart 1977

MC hükümetinin yargı kararlarının uygulamaması üzerine, TBB tarafından duruşmalara girmeme eylemi düzenlenmiştir.

DÜNYADAN ÖRNEKLER:

22.03.2011

İtalya’da avukatlar 23 Mart 2011 Çarşamba günü ticari davalarda tarafların arabulucuya başvurmalarını zorunlu kılan yeni yasayı protesto etmek üzere duruşmaları boykot etmeye hazırlanıyor.[19]

13.10.2017

Yunanistan’da 52 yaşındaki ünlü avukat Mihalis Zafiropulos’un bürosunda öldürülmesi üzerine Atina Barosu’na bağlı avukatlar bir hafta duruşmalara katılmama kararı aldı.[20]

10.01.2019

Kosova Yargı Konseyi, avukatların davet almadan mahkemelere giriş yasağı getirilmesi tavsiyesi ardından, görevi boykot kararı alan avukatlar, duruşmaların iptal olmasına neden oldu.[21]

23.01.2020

Fransa’da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetiminin emeklilik reformuna karşı başlatılan grev ve eylemler devam ediyor. Bu kapsamda, ülkedeki avukatlar da adalet binası önünde Haka dansı yaparak hükümeti protesto etti.[22]

*Haber metni toplumsalhukuk meslek ekibi tarafından hazırlanmış olup, eksik olduğunu düşündüğünüz Dünya ve Türkiye örneklerini bilgi@toplumsalhukuk.org adresine mail ile ulaştırmanız halinde, haber metni güncellenecektir.

toplumsalhukuk


[1] https://www.milliyet.com.tr/the-others/dgm-boykotu-karar-erteletti-5346559

[2] https://www.izmirbarosu.org.tr/haberdetay.aspx?id=1481

[3] https://www.kaosgl.org/haber/caglayan-adliyesirsquonde-avukatlara-polis-ve-guvenlik-barikati

[4] https://m.bianet.org/bianet/print/82732-tbb-cmk-hizmetlerini-1-agustosta-durduruyor

[5] http://www.turkhukuksitesi.com/showthread.php?t=6154

[6] https://www.istanbulbarosu.org.tr/HaberDetay.aspx?ID=4261

[7] https://www.hurriyet.com.tr/gundem/silopide-avukatlar-cmk-hizmetini-durdurdu-13269062

[8] http://www.yurtsuz.net/News.aspx?newsid=566&fileid=155#.XvX5jCgzbIU

[9] https://www.sakaryayenihaber.com/guncel/barodan-boykot-h61175.html

[10] https://www.iha.com.tr/haber-avukatlardan-adliye-icinde-ankara-protestosu-502869/

[11] http://www.tuncelibarosu.org.tr/Detay.aspx?ID=65322

[12] https://www.gazeteipekyol.com/genel/baro-zorunlu-cmk-atamalarini-durdurdu-25621-h37739.html

[13] https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/bursa-barosu-uyeleri-avukatlara-yonelik-saldirilari-protesto-etti-859080

[14] https://www.cnnturk.com/turkiye/ankara-barosundan-avukatlarin-darp-edilmesi-karari-cmkdan-atama-yapmayacagiz

[15] http://www.diken.com.tr/42-barodan-sonra-20-yargitay-uyesi-de-sarayi-boykot-ediyor/

[16] https://m.bianet.org/bianet/toplum/212494-adli-yil-barolarin-protestolariyla-basliyor

[17] https://www.ntv.com.tr/turkiye/istanbulda-avukatlardan-adliyelerdeki-cay-ocaklarina-boykot,OvsS4stmU0iNdb_FJ7u5Tw

[18] https://www.istanbulbarosu.org.tr/FooterContent.aspx?ID=1&Desc=Tarih%C3%A7e

[19] http://www.turkhukuksitesi.com/showthread.php?t=60078

[20] https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/atinada-avukat-cinayeti-sonrasi-baro-durusmalari-boykot-ediyor-844085

[21] https://timebalkan.com/kosovada-avukatlarin-boykotu-nedeniyle-durusmalar-iptal-edildi/

[22]https://tr.sputniknews.com/avrupa/202001231041237260-fransada-avukatlar-emeklilik-reformunu-haka-dansiyla-protesto-etti/